Stan instalacji elektrycznej ocenia się nie tylko i wyłącznie na bazie jej wieku czy wyglądu przewodów. W praktyce sporo problemów pozostaje niewidocznych w trakcie zwykłego użytkowania, dlatego istotne są sprawdzenia wykonywane przy użyciu odpowiednich przyrządów. Pomiary elektryczne pozwalają zebrać dane dotyczące określonych parametrów instalacji i porównać je z wymogami technicznymi.
Zakres takich czynności zależy między innymi od rodzaju instalacji, jej przeznaczenia oraz warunków, w jakich pracuje. Całkiem inaczej wygląda kontrola prostego obwodu w budynku mieszkalnym, a całkiem inaczej instalacji obejmującej większą liczbę odbiorników. Znaczenie ma też sposób zaprojektowania instalacji, zastosowane zabezpieczenia a także wcześniejsze modyfikacje. Właśnie dlatego samo uzasadnienie, że instalacja działa, nie dostarcza pełnej informacji o jej stanie technicznym.
Podczas sprawdzania instalacji rozważa się między innymi ciągłość przewodów ochronnych, stan izolacji a także działanie wybranych zabezpieczeń. W zależności od sytuacji wykonuje się również pomiary związane z impedancją pętli zwarcia czy rezystancją uziemienia. Każdy z owych parametrów opisuje inny fragment działania instalacji, więc pojedynczy wynik nie powinien być traktowany jako pełna ocena całości. W praktyce znaczenie ma także kolejność wykonywania poszczególnych czynności. Niektóre pomiary wymagają odłączenia zasilania, inne mogą być prowadzone tylko po właściwym przygotowaniu badanego obwodu. Trzeba również uwzględnić sposobność występowania urządzeń elektronicznych, które mogą wpływać na sposób przeprowadzania testom. Wyniki zapisuje się w dokumentacji, ponieważ późniejsze zestawienie danych może ułatwić ocenę przeróbek zachodzących w instalacji.
Istotnym momentem na wykonanie testom jest nie tylko i wyłącznie zakończenie nowej instalacji. Pomiary elektryczne kreuje się również w ramach okresowych sprawdzeń a także po zmianach, rozbudowie lub naprawach instalacji. W starszych budynkach dodatkową trudność może stanowić niepełna dokumentacja. Wówczas przed rozpoczęciem prac należy ustalić przebieg poszczególnych obwodów i sposób połączenia elementów, ponieważ wcześniejsze przeróbki nie za każdym razem odpowiadają pierwotnemu projektowi. Zdarza się też, że jeden obwód był przez lata zmieniany kilka razy, a zastosowane rozwiązania różnią się od tych używanych obecnie. W takich wypadkach interpretacja rezultatów wymaga uwzględnienia rzeczywistego układu instalacji, a nie wyłącznie danych zapisanych w starych dokumentach. Ważne jest też rozróżnienie pomiaru od oględzin. Sam odczyt przyrządu nie zastępuje sprawdzenia widocznych elementów, oznaczeń, połączeń i sposobu rozmieszczenia urządzeń.
Na wyniki mogą wpływać też warunki, w których przeprowadzane jest badanie. Znaczenie mają między innymi wilgotność, temperatura, stan przewodów a także konfiguracja podłączonych odbiorników. Dlatego wyniku nie należy rozważyć w oderwaniu od rodzaju instalacji i okoliczności zaprojektowania pomiaru. W dokumentacji warto zachować informacje o badanych obwodach, użytych metodach oraz uzyskanych wartościach, ponieważ tworzą one punkt odniesienia dla kolejnych kontroli. Jeżeli już instalacja została rozbudowana, część wcześniejszych danych może wymagać ponownej weryfikacji. Takie podejście umożliwia rozpatrywać stan instalacji na podstawie konkretnych parametrów i przemian w czasie, zamiast opierać się tylko na jej wieku, wyglądzie albo prawidłowym działaniu podłączonych urządzeń.
Zobacz także: pomiary elektryczne Kielce.